Bắc Ninh tổng kết mô hình phòng, chống bạo lực gia đình và công tác phối hợp liên ngành giai đoạn 2020–2025

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) tỉnh Bắc Ninh vừa ban hành báo cáo tổng kết Mô hình phòng, chống bạo lực gia đình (PCBLGĐ) và đánh giá hoạt động phối hợp liên ngành trong PCBLGĐ trên địa bàn tỉnh. Báo cáo cho thấy các mô hình PCBLGĐ và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành đã phát huy hiệu quả, tạo chuyển biến tích cực trong công tác bảo vệ gia đình, phòng ngừa bạo lực và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Theo Sở VHTTDL, quá trình triển khai các văn bản của Trung ương, Bộ VHTTDL và của tỉnh đã giúp hệ thống mô hình PCBLGĐ trên địa bàn phát triển mạnh cả về số lượng và chất lượng. Tính đến năm 2024, toàn tỉnh có 2.002 mô hình PCBLGĐ được thành lập theo hướng dẫn của Bộ, thu hút hơn 30.000 hội viên. Các Câu lạc bộ PCBLGĐ duy trì sinh hoạt định kỳ, thực hiện tư vấn, hòa giải và phát hiện sớm hàng trăm vụ việc mâu thuẫn gia đình, xâm hại trẻ em, góp phần giảm đáng kể tình trạng bạo lực trong cộng đồng.
Song song với đó, tỉnh đã hình thành 1.771 nhóm PCBLGĐ, lực lượng nòng cốt bám sát địa bàn thôn, tổ dân phố; 1.194 địa chỉ tin cậy tại cộng đồng đóng vai trò hỗ trợ nạn nhân khi cần thiết; và 950 đường dây nóng để tiếp nhận – xử lý kịp thời thông tin liên quan đến bạo lực gia đình. Các mô hình lồng ghép như “Gia đình hạnh phúc”, “Gia đình phát triển bền vững”, “Chi hội phụ nữ 5 không 3 sạch”, “Thôn, tổ dân phố không có BLGĐ”, CLB “Phụ nữ với pháp luật”, CLB “Gia đình nông dân hạnh phúc”… được duy trì ở nhiều địa phương, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.
Trong những năm qua, công tác truyền thông về gia đình và PCBLGĐ được đẩy mạnh bằng nhiều hình thức phong phú: tin, bài, phóng sự trên báo chí; hội nghị, tập huấn; tài liệu, sổ tay, tờ gấp; tuyên truyền lưu động, trực quan trong các dịp cao điểm như Ngày Quốc tế Hạnh phúc (20/3), Tháng hành động quốc gia về PCBLGĐ, Ngày Gia đình Việt Nam (28/6), Ngày Quốc tế xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ (25/11)…Đáng chú ý, trong giai đoạn 2022–2025, tỉnh đã cấp phát hàng trăm nghìn tài liệu tuyên truyền như “Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình”, “Tiêu chuẩn gia đình văn hóa”, sổ tay giáo dục đạo đức, lối sống… giúp cán bộ cơ sở và người dân dễ dàng tiếp cận kiến thức về PCBLGĐ. Các lớp tập huấn được tổ chức 2–4 lần mỗi năm giúp cán bộ gia đình, chủ nhiệm câu lạc bộ và lực lượng nòng cốt tại cơ sở nâng cao kỹ năng phòng ngừa – xử lý vụ việc BLGĐ
Để đạt được kết quả như trên, báo cáo nhận định công tác phối hợp liên ngành là sức mạnh tổng thể trong bảo vệ gia đình. Cụ thể, Công tác PCBLGĐ được triển khai với sự phối hợp đồng bộ của nhiều sở, ngành, đoàn thể: Sở Y tế, Công an tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Tư pháp và Các tổ chức đoàn thể.
Nhờ sự phối hợp chặt chẽ, 100% nạn nhân BLGĐ được hỗ trợ pháp lý, tâm lý và chăm sóc y tế khi phát hiện; trên 80% đối tượng có hành vi bạo lực được tư vấn, giáo dục để kiểm soát cảm xúc và hành vi. Bắc Ninh cũng đạt và vượt nhiều mục tiêu quan trọng của Chương trình PCBLGĐ trong tình hình mới: trên 80% hộ gia đình tham gia các buổi nói chuyện chuyên đề; hơn 60% kênh phát thanh – truyền hình có chuyên mục định kỳ về PCBLGĐ; trên 70% người có nguy cơ được trang bị kỹ năng ứng phó; 95–100% nạn nhân BLGĐ được hỗ trợ đầy đủ; công tác tư vấn, hòa giải mâu thuẫn gia đình được thực hiện thường xuyên, giúp giảm thiểu xung đột và ngăn ngừa phát sinh bạo lực.
Bên cạnh những kết quả to lớn, Báo cáo cũng chỉ ra một số khó khăn, tồn tại như: Một số địa phương triển khai mô hình còn mang tính hình thức; kinh phí dành cho mô hình, đặc biệt ở cấp xã, còn hạn chế; đội ngũ cán bộ cơ sở chủ yếu kiêm nhiệm, thiếu kỹ năng chuyên sâu, công tác thống kê số liệu BLGĐ chưa đầy đủ, nhiều vụ việc chưa được báo cáo do tâm lý e ngại; một số vụ việc BLGĐ nghiêm trọng vẫn diễn ra, đòi hỏi tăng cường can thiệp chuyên nghiệp hơn
Để khắc phục những hạn chế nêu trên, Báo cáo đưa ra định hướng thời gian tới, đó là:
• Tiếp tục nhân rộng mô hình PCBLGĐ hiệu quả; củng cố nhóm, địa chỉ tin cậy và đường dây nóng.
• Đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận – xử lý thông tin.
• Nâng cao năng lực cán bộ cơ sở, tập trung kỹ năng tư vấn, hòa giải và bảo vệ nạn nhân.
• Tăng cường phối hợp liên ngành, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ nạn nhân toàn diện.
• Đưa nội dung PCBLGĐ vào tiêu chí bình xét “Gia đình văn hóa”, gắn với phong trào xây dựng nông thôn mới nâng cao.
Với những kết quả đạt được và định hướng rõ ràng, Bắc Ninh tiếp tục khẳng định quyết tâm xây dựng môi trường gia đình an toàn, văn minh, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn tới.